ضریب بالاسری چیست؟

۳۱ بازديد

ضریب بالاسری به عددی اطلاق می‌شود که به هزینه‌های مستقیم یک پروژه اضافه می‌شود تا هزینه‌های بالاسری را تامین کند. این ضریب معمولاً به صورت درصدی از هزینه‌های مستقیم محاسبه و در قراردادهای پیمانکاری به عنوان جزئی از قیمت نهایی پروژه لحاظ می‌شود.

به عبارت دیگر، هدف از ایجاد ضریب بالاسری پوشش‌ هزینه‌های غیرمستقیم مانند حقوق سرپرست کارگاه، اجاره دفتر مرکزی، و سایر هزینه‌های عمومی است که نمی‌توان آنها را به فعالیت خاصی نسبت داد. این هزینه‌ها معمولاً در تحلیل ردیف‌های اجرایی مشاهده نمی‌شوند؛ بنابراین، برای اطمینان از پوشش تمامی هزینه‌ها، ضریب بالاسری به هزینه‌های مستقیم افزوده می‌شود.

انواع ضریب بالاسری

بر اساس بخشنامه‌های سازمان برنامه و بودجه کشور، ضریب بالاسری در طرح‌های عمرانی و غیرعمرانی مورد توجه قرار می‌گیرد. در ادامه، تفاوت ضریب بالاسری در این دو نوع طرح بررسی خواهد شد.

1- ضریب بالاسری پروژه‌های عمرانی

طرح‌های عمرانی به پروژه‌هایی اطلاق می‌شود که بخشی از بودجه سالیانه کشور را تشکیل می‌دهند و به‌منظور تحقق اهداف برنامه‌های عمرانی ۵ ساله اجرا می‌شوند. هزینه‌های اجرایی این طرح‌ها معمولاً از محل اعتبارات عمرانی تامین می‌شود.

طبق دستورالعمل کاربرد فهرست بها، ضریب بالاسری پروژه‌های عمرانی به شرح زیر تعیین شده است:

  • برای پروژه‌هایی که از طریق مناقصه واگذار می‌شوند: ضریب بالاسری 1.30
  • برای پروژه‌هایی که به صورت ترک تشریفات مناقصه یا عدم الزام برگزاری مناقصه اجرا می‌شوند: ضریب بالاسری 1.20

2- ضریب بالاسری طرح‌های غیرعمرانی

طرح‌های غیرعمرانی به پروژه‌هایی گفته می‌شود که منابع مالی آنها از بودجه غیرعمرانی تامین می‌شود. برای این طرح‌ها، ضریب بالاسری به صورت زیر تعیین می‌شود:

  • برای پروژه‌هایی که از طریق مناقصه واگذار می‌شوند: ضریب بالاسری 1.41
  • برای کارهایی که به صورت ترک تشریفات مناقصه یا عدم الزام برگزاری مناقصه انجام می‌شوند: ضریب بالاسری 1.30

    در مجموع ضریب بالاسری عددی است که به هزینه‌های مستقیم پروژه‌ها افزوده می‌شود تا هزینه‌های غیرمستقیم را پوشش دهد و بسته به نوع پروژه، یعنی عمرانی یا غیرعمرانی، مقادیر متفاوتی دارد.